Muzeum - Orawski Park Etnograficzny w Zubrzycy Górnej ma swoje korzenie w latach 30. XX wieku, gdy potomkowie rodziny Moniaków przekazali Skarbowi Państwa część swojej ojcowizny. To urokliwe dworskie osiedle, otoczone potokami, z widokiem na Babią Górę, stało się podstawą dla pierwszego muzeum na wolnym powietrzu w powojennej Polsce.

    W 1951 roku, zniszczony dwór wraz z budynkami gospodarczymi, został odrestaurowany, a idea stworzenia skansenu ukazującego orawską kulturę i historię stała się rzeczywistością. Dzięki determinacji wielu osób, zwłaszcza dr Wandy Jostowej, skansen odtworzył całą tradycyjną orawską wieś z jej charakterystyczną zabudową, zakładami przemysłu wiejskiego, obiektami sakralnymi i użyteczności publicznej.

    Oprócz stałych ekspozycji, skansen organizuje różnorodne wystawy czasowe i wydarzenia kulturalne. Edukacja odgrywa kluczową rolę, a bogata oferta zajęć edukacyjnych stała się integralną częścią programów wycieczek szkolnych i przedszkolnych.

    Obecnie skansen pełni rolę centrum kulturalnego Polskiej Orawy, zbierając, opisując i eksponując dziedzictwo regionu. Działa, aby badać, chronić i promować orawską kulturę, będąc żywym sercem regionu.